ARGIA ETA MAGNETISMOA

 

 

 

ARGIA: objetu batzuek emititzen duten energia da.

Objetu horiek iturri argitzuak deitzen dira, eguzkia, sua eta bonbilak adibidez iturri argitsuak dira.

Argia zuzen eta norabide guztietan edatzen da, 300.000km/s-ko abiadurarekin.

 

 

 

ISLAPENA:Argi-izpiek objetu baten kontra talka egin eta errebotatzean gertatzen den norabide-aldaketari islapena deritzogu.

ISPILUAK:Objetu hauetan islapena gertatzen da; argi-izpiak talka egiten eta errebotatu ostean aurrean dauden objetuen irudiak ikusten ditugu.

 

 

 

ERREFRAKZIOA:Argi-izpiek, inguru batetik bestera pasatzean, egindako norabide aldaketa da.

LENTEAK:Objetu hauetan errefrakzioa gertatzen da; argi-izpiak lenteetatik pasatzean errefrektatzen dira. Lenteak bi motatakoak izan ahal dira: konbergenteak eta dibergenteak.

 

 

 

OBJETU EZ-ARGITSUAK:Argirik emititzen ez duten objetuak dira. Hiru motatakoak izan daitezke, adibidez, opakuak, gardenak eta zeharrargitzuak.

 

 

 

 

ARGIAREN OSAKETA:Eguzki-argiak, ur-tantak zeharkatzean ikusi ahal denez, hainbat koloreko izpietan deskonposatzen da. Horrek asaltzen digu eguzki-argia kolore izpi batzuetaz osatuta dagoela.

 

 

 

 

OBJETUEN KOLOREA:

  1. Argia, objetu batera heltzean, kolore batzuk xurgatzen ditu eta beste batzuk islatzen ditu.
  2. Kolore urdineko objetu batek ispi urdina islatzen du eta beste guztiak xurgatzen ditu.
  3. Objetu zuri batek koloretako ispi guztiak islatzen ditu.
  4. Objetu beltz batek koloretako ispi guztiak xurgatzen ditu, au da ez du ezer islatze.

 

 

 

MAGNETISMOA:Subtantzia batzuek, imanek, metalak erakartzeko duten propietatea da. Imanen motak bi dira: iman naturalak eta iman artifizialak. Imanek bi polo dituzte: positiboa eta negatiboa. Bi polo berdinak alderatzen dira, eta bi polo desberdinak erakartzen dira.

 

 

 

ELEKTRIZITATEA:Beste energia mota bat da, eta horri esker aparatu elektriko asko egoten dira.

Objetu batek ileak edo paper zatiak erakartzen dituenean, objetu horrek elektrizitate estatikoa daukala esan dezakegu.

Korronte elektrikoa da objetu batean zehar elektrizitatea pasatzen denean.

 

 

 

Elektrizitateari begira, objektuak isolatzaileak (elektrizitatea pasatzen uzten ez badute) eta eroaleak (elektrizitatea pasatzen uzten badute) izan daitezke.

 

 

 

Elektrizitatea sortzeko, sorgailuak erabiltzen dira: pilak, bateriak eta alternadoreak.

 

 

 

 

 

Korronte elektrikoa pasatzeko, zirkuito elektrikoa behar da. Horren elementuak hauek dira: sorgailuak, kable eroaleak, etengailuak eta hargailuak.